Doorgaan naar hoofdcontent

Is het tijd voor een nieuwe benadering van de termen hoogsensitiviteit en hoogbegaafdheid?


Korte lezing door Sylvia van Zoeren, op de Sensikids studiedag juni 2017

Hoogsensitief, hoogbegaafd of hooggevoelig? 




Ik wil jullie graag uitdagen om een standpunt in te nemen over de steeds groter wordende groep ‘nieuwe’ kinderen. Kinderen die wij ontmoeten aan de praktijk tafel.  Hun ouders zijn vaak intelligent, gevoelig of intuïtief. Of alle drie. Ze zijn vaak twee-verdiener. Ze hebben het meestal goed. Ze zijn betrokken bij de wereld. Ze hebben het druk, denken snel, zijn nieuwsgierig, gebruiken het internet veelvuldig en zijn oplossingsgericht.
Ze zijn soms in conflict met de school waar hun kind onderwijs volgt. De mis-match ouder-school is soms duidelijk zichtbaar (eigenlijk kun je misschien beter spreken over de mis-match ouder - huidige inrichting van de samenleving), jullie hebben dat vast wel gemerkt. Zij zouden eigenlijk moeten zoeken naar een school die bij de levensstijl van het gezin past. En tegelijk kritisch moeten kijken naar hun eigen opvoedstijl. 

Sinds vorig jaar is door een onderzoek van de universiteit Leuven wetenschappelijk bewezen dat hoog sensitiviteit bestaat. Elke van Hoof werkte mee aan dat wetenschappelijke onderzoek en schreef er een interessant boek over.  
Uit MRI scans bleek onder andere dat de hersenen van hoog sensitieve personen veel intenser verwerken. Veel meer gebieden in de hersenen werken met elkaar samen bij de HSP dan bij anderen.  
Ook het limbisch systeem, waarvan de hippocampus onderdeel uitmaakt, is actief. De hippocampus is betrokken bij het geheugen.
Bij de denkwijze van de hsp loopt vaak alles door elkaar heen.  Heden, verleden en toekomst vermengen zich met elkaar. De holistische denkwijze van de hsp lijkt nu wetenschappelijk bewezen.

Door de publicatie van Van Hoof werd wetenschappelijk onderbouwd dat de hersenen een belangrijke rol spelen bij het hoog sensitief waarnemen en duiden van de wereld om ons heen.
Dat we voelen, beleven en nadenken kan worden geregistreerd door een hersenscan te maken. Niet hoe we ons voelen en wat we voelen. Dat blijft gelukkig mijn eigen unieke ervaring.

Ik begon tegelijkertijd na te denken over de termen die in ons leven zijn gekomen de afgelopen tien tot vijftien jaar. Er heerst namelijk verwarring.
We zijn co-creator, daar kwam ik al denkend achter. Want die termen zijn door onszelf bedacht om iets te begrenzen, of te verduidelijken.  

Zo kennen we inmiddels de termen hoog begaafd, hoog sensitief en hoog gevoelig.
Ik spring vandaag graag in de bres voor de hoog gevoelige kinderen. Die ook hoog begaafd zijn vind ik.  Op dit moment is intelligentie (wetenschap) meer van belang dan gevoeligheid (intuïtie). Ik betreur dat. De talenten van de hoog gevoelige kinderen zijn onmisbaar in de samenleving. 

Laten we eens kijken naar de diverse termen die we inmiddels gebruiken:
Hoog sensitieve kinderen. Hoog gevoelige kinderen. Hoogbegaafde kinderen.
Hoog intuïtieve kinderen.  Hoog intellectuele kinderen.

Mijn (voorlopige) standpunt is vervat in het volgende schema:





Alle drie groepen beschouw ik inmiddels als (hoog) begaafde* kinderen. En alle drie groepen nemen m.i. hoog sensitief waar en verwerken en denken op hoog sensitieve wijze.

1.     Het hoog intellectuele kind is wellicht vooral linker hersenhelft gericht.

2.     Het hoog gevoelige kind is wellicht vooral rechter hersenhelft gericht.

3.     Het hoog intuïtieve kind gebruikt wellicht beide hersenhelften of is snel in staat om dit te bewerkstelligen.  


Alle drie groepen hebben het nodig dat hun hersenen een goede tool worden. Dit betekent, zoals we inmiddels weten, dat er verbindingen tussen beide hersenhelften moeten worden gelegd, maar sinds kort weten we ook dat sensomotorisch een goede ontwikkeling noodzakelijk is. Hoofd, handen en hart moeten goed gaan samenwerken. Helder kunnen nadenken, motivatie en kunnen doorzetten zijn daarnaast zeer belangrijke vaardigheden om de kwaliteiten te kunnen benutten. De (onbewezen) meervoudige intelligentie zou ons hier kunnen ondersteunen. Inspiratie bij het aanleren van nieuwe lesstof is belangrijk. Onderprikkeling moet worden voorkomen voor alle door mij beschreven groepen. Onderprikkeling zorgt voor verveling, frustratie, woede uitbarstingen, grenzen opzoeken en opgaan in details, opgaan in gevoelens van anderen, of anderszins. 
Alles wat we kinderen zouden moeten aanbieden zou uit deze middelen moeten bestaan.
Alle zintuigen moeten worden aangesproken, waarbij zeker het tactiele zintuig ingezet zou moeten worden. En daar ontbreekt het nu juist vaak aan in het onderwijs. Maar ook thuis! Ik heb de afgelopen vijftien jaar veel ouders mogen ontmoeten. Maar weinig konden echt spelen met hun kinderen.  Zij spraken wel veel met hun kind…
Het zal nog een hele kunst worden om alle partijen rijp te maken voor hands-on onderwijs en hands-on** opvoeding!  
* Begaafdheid of talent is een bijzonder goed ontwikkelde eigenschap van een bepaald persoon. Het woord wordt gebruikt in verband met vele vermogens. Iemand kan bijvoorbeeld talent hebben voor bepaalde schoolvakken of wetenschappen, werkzaamheden, creatieve uitingen (kunst), sociale interacties et cetera. Bij begaafdheid spelen de aangeboren eigenschappen een grote rol. Dit in tegenstelling tot vaardigheid, waarbij vooral ervaring en handigheid een rol speelt. Begaafdheid is gerelateerd aan intelligentie, maar om ze in praktijk te brengen is meer nodig. Begaafdheid moet worden ontwikkeld. Er moeten ook vaardigheden worden aangeleerd.  (Wikipedia)

·      ** Jelle Jolles

     Dit is mijn huidige opvatting. Je hoeft het niet met me eens te zijn. Ik hoop dat je er over wilt nadenken en er mee wilt leven.

Reacties

  1. ohh zo blij dat er zo geschreven wordt. Tijdens het lezen kwamen emoties los, ik voelde het in mijn zonnevlecht. Voor mij klopt dit, ik herken mijn kinderen erin maar ook mijzelf. Mijn zoektocht hoe ik mijn jongens kon ondersteunen en voelde vaak dat ik er alleen voor stond. Wat een opluchting dat er steeds meer aandacht wordt gegeven en over geschreven wordt.
    Hartelijk dank!

    BeantwoordenVerwijderen

Een reactie posten

Populaire posts van deze blog

Visuele hooggevoelige kinderen en rekenen

De vakantie is voorbij en de agenda raakt langzaam weer gevuld. De trainingen gaan weer van start en de kinderen willen weer langskomen in mijn praktijk.
Mij bereikte ook al een vraag. Dit keer over rekenen en waarom hooggevoelige kinderen daar moeite mee kunnen hebben
illustratie uit Karel Cavia deel I
www.karelcavia.nl

Zelf heb ik nog een vraag als leerkracht. Mag ik die jou stellen? We zien dat veel gevoelige kinderen bij ons op school moeite hebben met rekenen. Is dit toeval (dat het toevallig veel gevoelige kinderen zijn die rekenen lastig vinden, maar het een andere reden heeft ) of is dit iets dat jij herkent en kun jij ook uitleggen hoe dit kan en hoe wij hen hierbij kunnen helpen? We zien dat de huidige manier van rekenen ( op inzicht gericht, veel verhaaltjessommen ) hun erg onzeker maakt, zo ook de cito rekenen. Hooggevoelige kinderen zijn vaak ook heel visueel. Omdat ze veel details waarnemen en ze daardoor wellicht een uitgestelde reactie hebben op visuele informatie, kan het zi…

Mijn kind ziet kleurtjes

Deze keer een vraag over het waarnemen van kleuren door een klein meisje.


Wil je ook een vraag beantwoord krijgen? 
Stel hem via: info@de-praktijk.org


De vraag deze keer is:



Mijn dochter van 8 ziet als ze gaat slapen, als ze ontspannen is met ogen dicht, groene kleurtjes, ze bewegen als een lavalamp en van buiten/boven/onder naar binnen, eerst langzaam dan steeds sneller, ze komt hierdoor heel moeilijk in slaap, ze vindt het niet eng, alleen maar vervelend. Ik ben naar de huisarts geweest maar die wist het niet, hij zou met een oogarts overleggen en mij terugbellen, maar heeft dat tot dusver niet gedaan. Dus ik denk dat het een “probleem” is van andere orde, misschien dat u wat antwoorden voor me heeft.

Je dochter is nog 'open' bij haar derde oog. Waarschijnlijk ziet ze met haar niet fysieke oog, haar eigen kleurtjes, de kleur van het hartchakra.


Kleine kinderen kunnen met het derde oog dingen zien die wij als volwassene niet meer kunnen waarnemen. Rond het zevende jaar sluit dit gebi…

Naar groep 3